Professionals 

in Food

Are you looking for a project manager? We can deliver the right professional with the right technical background. A strong project manager who blends in with the culture of your company

De opkomst van de Foodtech in de Voedingsmiddelenindustrie

Jaarlijks besteden de Nederlandse voedingsproducenten €1,4 miljard  aan machines, robotisering en digitalisering. Niet omdat dat zo leuk is, neen het is bittere noodzaak om de concurrentiepositie vast te houden of, bij voorkeur, te verbeteren. De impact van deze investeringen blijft niet beperkt tot een veranderend beeld van de inrichting van de fabrieken maar treft allen die in de industrie werkzaam zijn én, niet in de laatste plaats, de consument.


Wat verstaan we onder Foodtech?

De voedingsproductie krijgt steeds vaker te maken met data-analisten, artificiële intelligentie oplossingen en de inzet van robots. Met de inzet van robots word het productieproces constanter en minder arbeidsintensief. Via artificiële intelligentie wordt de voorspelbaarheid vergroot en kunnen machines efficiënter worden ingezet. Beide ontwikkelingen dragen bij aan de groei van het rendement. Nieuwe verwerkingstechnieken zorgen voor kwaliteitsbehoud en bieden kansen voor verduurzaming van productieprocessen.  


Drijfveren voor deze ontwikkeling

Een voorname drijfveer voor de opkomst van Foodtech is de verwachting aan de zijde van de hedendaagse consument die meer op zijn wenken bediend wil worden. Het voedselaanbod krijgt als gevolg daarvan meer en meer een individueel karakter. Dat betekent dat de industrie, waar mogelijk, weg gaat van een one size fits all benadering: minder aandacht voor producten voor de massa en meer gericht op specifieke, kleinere doelgroepen.

De Nederlandse consument blijkt daarnaast gevoelig voor de roep van gezonde voeding. Ze is bereid extra te betalen voor een gezond product. Dat betekent concreet dat er in de supermarkt meer dan voorheen kritisch gekeken wordt naar het aandeel van suiker, zout en vet in een product. Vooral suiker ligt onder vuur. Die producenten die erin slagen het aandeel suiker in het product terug te dringen, en dat doen met behoud van smaak, kunnen rekenen op de sympathie van de consument. Ook als de prijs ervan hoger is.  

Het sentiment van de consument is niet alleen gericht tegen het aandeel van “slechte” ingrediënten, het is ook net zo zeer gericht op “goede” onderdelen zoals vezels, mineralen en vitaminen. Om in de gratie van de consument te blijven is het vanuit NPI/NPD-oogpunt verstandig rekening te houden met deze emoties en behoeftes.


De producenten

Een tweede drijfveer is de voedingsproducent zelf. Hij wil efficiënter kunnen produceren. Waarom is dat? De beantwoording van de vraag valt uiteen in meerdere verklaringen.

De schakels in de keten eisen hogere volumes en lage(re) prijzen. Denk bij schakels aan supermarkten en restaurantketens. Daarom wordt er opvallend veel geïnvesteerd in automatisering en digitalisering. In Nederland stegen de investeringen in de voedingsmiddelenindustrie van €950 miljoen in 1996 naar ruim €1,4 miljard in 2016. Deze investeringen hebben een impuls gegeven aan de productiviteit. In dezelfde periode van 20 jaar is de output per werknemer met 25% toegenomen. Een forse stijging.

Hierbij is een relativerende opmerking ten aanzien van deze groeicijfers wel op zijn plaats. De verschillen tussen de individuele voedselproducenten is toegenomen. Er  bestaan anno 2019 grote, kapitaalsintensieve bedrijven naast een heleboel kleine arbeidsintensieve bedrijfjes.

Een bijkomend argument voor introductie van Foodtech is de ontwikkeling van stijgende arbeidskosten in combinatie met toenemende personeelskrapte. We kennen voorbeelden uit de praktijk van voedingsproducenten die versneld robotisering doorvoeren omdat het steeds moeilijker wordt personeel op de werkvloer te werven. Vaker en vaker moet voor de korte termijn worden uitgeweken naar personeel met een buitenlandse achtergrond.

In Nederland hebben we inmiddels een vergrijsde beroepsbevolking nu de babyboomers met pensioen gaan. Daarmee komt de beschikbaarheid van personeel verder onder druk te staan. Enkele concrete cijfers: anno 2019 werken er zo’n 150.000 mensen in de voedingsmiddelenindustrie. Daarvan gaan er vóór 2030 ruim 40.000 werknemers met pensioen. Bij het voortzetten van de huidige groei in de industrie (met een aanname van 0,4%) zijn er ruim 7000 extra werkers nodig. In totaal hebben we een kleine 50.000 nieuwe intreders nodig. Voorwaar een forse uitdaging. Robotisering kan een deel van die behoefte opvangen.


De Consument

Hoe staat de consument tegenover de opkomst van Foodtech? We constateren een wisselend beeld. Ten aanzien van de prijsontwikkeling verwacht het merendeel van de consument dat de prijs van voedsel zal dalen. Echter op het vlak van voedselveiligheid verwacht een deel van de consument dat dat verbetert als gevolg van de introductie van bijvoorbeeld robotarmen terwijl een nagenoeg even grote groep verwacht dat het juist minder veilig wordt.

Daar komt bij dat de consument moet wennen aan een veranderde smaak. Als door betere kwaliteit de smaak van het product verandert kan dat de acceptatie van dat betere product vertragen. Het kost tijd aleer een smaak ingeburgerd raakt. Een mooi voorbeeld daarvan is de classic coke die rond de eeuwwisseling na veel protest weer terug kwam in de winkels. De consument kon niet wennen aan de smaak van de zogenaamde “new coke”.


De waarde van informatie is met de komst van Foodtech steeds groter aan het worden. De internationalisering van de keten van toeleveranciers en de industrialisering van de productie vergroten de complexiteit van de productieprocessen. Om te kunnen blijven sturen is een gedegen analyse van alle beschikbare data steeds belangrijker aan het worden. Toepassingsgebieden liggen met name op het vlak van supply chain (voorspellen en plannen van productie) en de tracing en tracking (van boer tot bord).


Wat zijn de belangrijkste conclusies?

1. Foodtech zorgt voor meer en betere voeding. Door de inzet van technologie wordt ons voedsel veiliger en langer houdbaar. Dit terwijl de prijs niet meteen hoeft te stijgen.

2. Afnemers, consumenten én onze samenleving stellen steeds hogere eisen aan ons voedsel. Het is aan de industrie om daaraan te voldoen.

3. De invoering van Foodtech brengt behoefte aan andersoortige werknemers met zich mee. Aan het einde van het volgende decennium is er behoefte aan bijna 50.000 werknemers Een deel ontstaat door het afzwaaien van gepensioneerde werknemers en een deel door de groei in de industrie.

4. De Foodtech zorgt voor een versterking van de Nederlandse concurrentiepositie op het internationale speelveld.  



Bijgaand artikel is een bewerking van een publicatie van het ING Economisch Bureau, feb 2019.



Post a comment

Comment(s)

There are no comments yet. Be the first to post a comment

Interesse? Meld je aan voor de nieuwsbrief